Yeryüzünde Bitki Topluluklarının Dağılışı

Yeryüzünde Bitki Topluluklarının Dağılışı

Yakın çevremizde olduğu gibi dünya üzerinde de çok sayıda bitki türü bulunur. (Görüntü 1 ekrandadır) Bitki topluluklarının yerküre üzerindeki dağılışı, haritada da gördüğümüz gibi çok faklıdır. Bazen aynı enlemlerde farklı bitkiler görülürken bazen de çok farklı enlemlerde aynı bitkiler görülebilmektedir. Kimi zaman ise enlem derecelerine bakmaksızın bir dağ yamacı boyunca tırmanırken dahi bitki türlerinin farklılaştığı gözlenir. Sıcaklık, nem, yağış, yükselti ve bakı gibi etmenler bu dağılış ve değişikliklerin baş aktörleridir. Ekvatoral bölge deyince şüphesiz çoğumuzun aklına sürekli sıcak ve yağışlı olan ve “balta girmemiş orman” ifadesi kullanılan ağaçlık bölgeler gelir. ) İşte bu bölgedeki düzenli yağış ve sıcaklık, boyları 50-60 metreyi bulabilen geniş yapraklı ağaçların oluşturduğu yağmur ormanlarını ortaya çıkarmıştır. Yağmur ormanları o kadar farklı bitki ve hayvan türüne ev sahipliği yapar ki bu alanlar dünyadaki canlı türlerinin yarısına yakınını barındırır. Ekvatoral yağmur ormanları dünya üzerinde Amazon havzası, Senegal – Gine Körfezi arası, Kongo havzası ile Endonezya ve Filipinler adalarında yayılış gösterirler. Altayca’da “ ormanla kaplı dağ” anlamında kullanılan tayga kelimesi her mevsim yeşil kalan iğne yapraklı ağaçlardan oluşan ormanları ifade eder. (Görüntü 3 ekrana gelir) Sert karasal iklim koşullarının etkili olduğu bu alanlarda sıcaklıklar yılın 4-5 ayı 0˚C’nin altında, yıllık yağış ise 500 mm civarındadır. Yağışlar yaz mevsiminde fazladır. Kışları soğuk ve karlı geçer. Tayga ormanları genel olarak Rusya’nın Sibirya bölgesi, Kuzey Amerika ve Avrupa kıtasının kuzeyinde bulunan İskandinav ülkelerinde yayılış gösterirler. Makiler Akdeniz iklim bölgelerinde kızılçam ormanlarının tahribinden sonra, özellikle kıyılarda gelişmiş birkaç metre boylu, ince gövdeli ve daima yeşil yapraklı türlerden oluşan bitki topluluğudur. Zeytin, defne, sandal, kocayemiş, zakkum ve mersin bazı maki türleridir. Yazların sıcak ve kurak kışların ise ılık ve yağışlı olduğu Akdeniz iklim bölgeleri maki türlerinin genel yayılış alanını oluşturur. ) Maki türleri Akdeniz kıyı kesiminde bulunan ülkelerde, Güney Afrika Cumhuriyeti’nde, Kaliforniya’da, Şili’de ve Avustralya’nın güneybatısında yayılış gösterirler. Maki bitkilerine ülkemizde Akdeniz, Ege ve Güney Marmara’nın kıyı bölgelerinde rastlanabilir. Tropikal bölgelerin kurak mevsimi bulunan yerlerinde gelişen yüksek boylu otlardan meydana gelmiş bitki topluluğuna savan denir. Savanların yetişme alanları ağaç yetişmesine imkân vermez. Savanların içinde kurak döneme kendisini uyarlayabilen ağaç türleri de yer alır. Savan iklimi bölgelerinde yıllık toplam yağış miktarı 1000 mm civarındadır. Yazları bol yağışlı iken kışları kurak geçer. Belgesellerde sıkça izlediğimiz aslan ya da çita gibi büyük kedilerin avına yaklaşırken gizlenme amaçlı kullanabildiği savan toplulukları çoğunlukla 10-20 derece enlemleri çevresinde Güney Amerika ve Afrika kıtalarında yayılış gösterir. Step ya da bozkır ot topluluklarıdır. Orta kuşakta yağış miktarlarının ağaç yetişmesine olanak vermeyecek kadar az olduğu yerlerde mevsimlik yağışlarla yeşerip kurak dönemde kururlar. ) Steplerin bulunduğu bölgelerde yıllık toplam yağış miktarı 250-400 mm arasındadır. Yağışlı ilkbahar mevsiminde yeşeren otlar, kurak yaz döneminde sararıp kururlar Başlıca step türleri geven, sığırkuyruğu, gelincik, üzerlik ve çoban yastığıdır. Stepler Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika kıtalarının iç kesimlerinde yayılış gösterir. Kuzey Amerika’da steplere “preri” adı verilir. Bozkır bitkilerine ülkemizde Ankara, Konya, Şanlıurfa, Iğdır ve Eskişehir gibi illerin çevrelerinde sıkça rastlayabilirsiniz.
qr
İNDİR:
KANALI: Coğrafya
PAYLAŞ:
  • bitkilerin sınıflandırılmasının aktarılmasında güzel bir kaynak olmuş konunun kavranmasında oldukça yararlı olacaktır.

Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.