Elektrik ve Manyetizma (Saç Kurutma Makinesi)

Elektrik ve Manyetizma (Saç Kurutma Makinesi)

Elektrik Enerjisi…Yaşamımızda büyük bir öneme sahip olan bu enerji kaynağının yokluğunda neler olabileceğini bir düşünün… Geceleri karanlıkta nasıl kitap okuyacağımızı, Dünyayla iletişimimizi sağlayan televizyon, bilgisayar ve ya radyomuzu nasıl çalıştıracağımızı, Yazın sıcaktan kavrulurken nasıl serinleyeceğimizi ya da kışın soğuktan korunmak için nasıl ısınacağımızı,, Ulaşım araçlarımızı nasıl çalıştıracağımızı, Sevdiklerimizle rahatlıkla ve kolaylıkla nasıl iletişim kuracağımızı, Giysilerimizi ya da bulaşıklarımızı nasıl yıkayacağımızı, Saçlarımızı nasıl kurutacağımızı, Ve nasıl yapacağımızı bilemeyeceğimiz daha bir çok şeyi düşünün. Eğer elektrik enerjisi olmasaydı yaşamımız tamamen kararabilirdi. Yaşamımızın vazgeçilmez enerji kaynağı olan elektrik enerjisi ile ilgili birikimlerimiz M.Ö 624 yıllarında Aydın’da yaşayan Thales’e kadar dayanmaktadır. Eski Yunan döneminde şimdiki Aydın civarındaki Milet'te yaşayan Thales doğayla ilgili araştırmalar yaparken kehribarın yünle ovulduğunda tüy ve saman gibi hafif maddeleri kendine çektiğini, uzun süreli ovmalarda ise insan vücuduna yaklaştırıldığında küçük kıvılcımlar çıkardığını farkedip bazı araştırmalarda bulunmuştu. Deneyleri sonucunda hasır ve buna benzer maddelerin de aynı özelliği gösterdiğini gözlemledi. Tales'in incelediği şey bugünkü statik elektrikti ve insanlık tarihinde statik elektrikten ilk söz edilmesi Tales'in yaşadığı Eski Yunan dönemine rastgelmektedir. Antik Yunanca'da “kehribar” anlamına gelen elektron sözcüğü, Yeni Latince'de kehribar gücü anlamına gelen electrica kelimesi olarak kullanım alanı bulmuştu. 1600'lerde William Gilbert tarafından kullanılan ve kehribar gibi anlamına gelen electricus kelimesi, Sir Thomas Browne (1605 - 1682) adlı İngiliz yazar tarafından 1646 yılında yayımladığı Pseudodoxia Epidemica adlı eserinde elektrik şeklinde ilk defa kullanılmıştır. Sırayla İngilizce ve Fransızca'ya geçen kelime dilimize de elektrik olarak kazandırıldı. Elektrik sözcüğü, hemen hemen tüm dünya dillerine aynı şekilde girmiş ve evrensel özellik kazanmıştır. Fakat elektrik enerjisini kontrol altına alıp hayatımızı kolaylaştırabilmemiz için yaklaşık 2000 yıl geçmesi gerekiyordu. 1700 lü yılların başında Benjamin Franklin, ardından Alessandro Volta elektrik ile ilgili ilk denemeleri yapmaya başlamış, ardından Charles Cloumb, Thomas Edison, Nicola Tesla sayesinde elektrik ile ilgili temeller atılmış oluyordu. Artık elektrik enerjisini günlük yaşamımızı kolaylaştırmak için kullanabiliyorduk. Günlük yaşamda elektrik enerjisi ile ilgili olgu ve olaylarda genelde sadece “elektrik” terimini kullanırız. “Elektrikler kesildi” ya da “Elektrik çarptı” gibi…Ama aslında “Elektrik” terimi elektrik enerjisi ile ilgili olayları açıklayan fiziğin bir alt koludur. Dolayısıyla elektrik enerjisi ya da elektrik akımı daha doğru ifadelerdir. Elektrik enerjisi, ısı, ışık, ses, hareket vb. diğer enerji biçimlerine dönüşebilen ve onlardan yine kolaylıkla elde edilebilen bir enerji türüdür. Elektrik enerjisinin büyük bir kısmı elektrik santrallerinde üretilirken, bir kısmı da pil, akü ve bataryalardan elde edilmektedir. Evlerimizde kullandığımız bir çok araç elektrik enerjisi ile çalışır. Bu araçlardan biri de saç kurutma makinesidir. Bir saç kurutma makinesinde iki ana bölüm vardır: 1. Bölüm hava akışını sağlayacak olan motor (fan); 2. Bölüm: bu havayı ısıtmak için kullanılan nikel krom tellerdir. Saç kurutma makinesinin düğmesi ile devre kapatıldığında motor çalışacak ve fanı döndürecektir. Fanın püskürttüğü hava akımı, üzerinden geçen elektrik akımı sayesinde ısınmış nikel krom tellerin arasından geçer ve saçımızın üzerindeki su moleküllerinin buharlaşmasını sağlar.Ev, okul ve iş yerlerinde kullandığımız diğer araçlar gibi saç kurutma makinesi de elektrik enerjisini kullanarak çalışır. Bunun için şehir gerilimi adı verilen ve değeri 220 volt olan elektrik enerjisi kaynağına ihtiyaç vardır. MP3, cep radyosu, el feneri, cep telefonu gibi araçlar ise farklı gerilim değerlerinde pil, batarya, akü vb. elektrik enerjisi kaynaklarına ihtiyaç duyarlar. Günlük yaşamda gerilim ya da potansiyel fark gibi kelimelerle ifade edilen bu terimin fiziksel anlamı nedir?Bu terimin ne demek olduğunu tartışmadan önce su seviyeleri arasında fark bulanan bir su deposu düşünelim. Su, seviyesi daha yüksek olan h1 seviyesinden yani basıncı yüksek olan yerden; daha düşük olan h2 seviyesine doğru akacaktır. Su seviyeleri eşitleninceye kadar bu akış devam edecek ve duracaktır. Eğer suyun akışını devam ettirmek istiyorsak su seviyeleri arasındaki farkı sürekli sağlayacak bir pompa kullanabiliriz. Bu pompa su depoları arasında akışa geçen suyu devamlı yükseğe çıkaracaktır.
qr
İNDİR: Videoyu İndir
KANALI: Fizik

Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.