Atmosfer ve İklim

Atmosfer ve İklim

Atmosfer… Dünyamızın koruyucusu… Atmosfer nasıl bir ortamdır? Neden dünyamızın koruyucusu diyoruz? Atmosfer; Dünya yüzeyini saran gaz kütlesidir. Yeryüzündeki yaşam ancak atmosfer sayesinde mümkündür. Atmosfer içinde bulundurduğu gazlar sayesinde yaşamın oluşmasını ve devamını sağlar. Dünyamıza güneşten gelen zararlı ışınların büyük bir kısmını tutar. Güneşten gelen enerjinin bir bölümünü geri yansıtarak yeryüzünün çok sıcak olmasını engeller. Ayrıca yeryüzünden yansıyan enerjiyi de tutarak yerin aşırı derecede soğumasını da engeller… Atmosferin içinde bulundurduğu gazlar yaşamımızı sürdürmemiz için bize sağladığı yararlardan sadece biridir. Atmosferde bulunan ve yaşamımız için gerekli olan en önemli gazlar; azot, oksijen, su buharı, karbondioksit ve asal gazlardır. Azot ve Oksijen bu gazların yaklaşık yüzde 99’unu teşkil etmektedir. Bu gazlar canlıların hayatını devam ettirmeleri açısından çok önemlidir. Atmosferin katmanları; Görüntüye dikkatlice bakalım. Atmosfer fiziksel ve kimyasal yapıları açısından farklı özellikler taşıyan katmanlardan oluşur. Bu katmanlara bakalım…Troposfer; rüzgâr, kar, yağmur, dolu bulut ve sis gibi hava olaylarının gerçekleştiği katmandır. Ekvatorda yaklaşık 16 Km, Kutuplarda yaklaşık 9 Km olan bu katmanın ortalama kalınlığı 12 Km’dir. Atmosferi oluşturan gazların yüzde 75’i yer çekiminin etkisiyle bu katmanda toplanmıştır. Bu katman diğer katmanlara oranla daha yoğundur. Ancak yerden yükseldikçe yoğunluk azalır Stratosfer; troposferin üstünde yer alır. Bu katmanda gazların yoğunluğu azalmış ve sıcaklık stratosferin üst katlarına doğru artmaya başlamıştır. Üst sınırında ise 0 (sıfır) dereceye yaklaşmıştır. Bu katmanda hava olayları oluşmaz. Bu katmanda yer alan Ozon Tabakası ise, (Ozonosfer), stratosferin üst kısmında yaklaşık 19-45 Km’ler arasında bulunan tabakadır. Ozon Tabakası Güneş’ten gelen mor ötesi (ultraviyole) gibi zararlı ışınları tutar. Bu yaşamın devamı açısından çok önemlidir. Çünkü ultraviyole ışınları canlı hayatı için büyük bir tehlikedir. Mezosfer; stratosfer katmanının üzerinde yer alır. Canlıları uzaydan gelen meteorlara karşı korur. Meteorların yanma ve parçalanma olayları bu katmanda gerçekleşir. Bu olay yıldız kayması olarak da bilinir. Termosfer ve eksosfer; Termosfer, mezosferin üzerinde yer alır ve eksosferi de içerir. Eksosfer; dış küre anlamına gelir. Mezosferin üstünde ve termosfer katmanının içinde yer alır. Atmosfer ile uzay boşluğu arasında bir geçiş katmanıdır. Kısa dalgalı ışınların enerjilerinin bu katmanda absorbe edilmesinden yani emilmesinden dolayı sıcaklık artar. Atmosfer canlılar için neden önemlidir? -İklim olayları meydana gelir. -Canlı yaşamı için gerekli gazları ihtiva eder. -Güneş’ten gelen zararlı ışınları tutar. -Dünya’nın aşırı ısınmasını ve soğumasını engeller. -Dünya ile birlikte dönerek sürtünmeden doğacak yanmayı engeller. -Uzaydan gelen meteorların parçalanmasını sağlar. -Güneş ışınlarının difüzyona uğramasını sağlayarak, gölgede kalan kısımların da aydınlanmasına yardımcı olur. Bir başka ifade ile gölgelerin tam karanlık olmasını önler. -Işığı, sesi, sıcaklığı geçirir ve iletilmesini sağlar. -Hava akımları nedeniyle gündüz olan bölgelerin aşırı sıcak, gece olan bölgelerin de aşırı soğuk olmasını engeller.
qr
İNDİR:
KANALI: Coğrafya
PAYLAŞ: