Bitkiler… Yeryüzünü birlikte paylaştığımız ve besin zincirinin üretici grubunu oluşturan canlı öğeler topluluğu. Bitki tür ve topluluklarının dünyanın genelinde hatta kısa mesafelerde dahi büyük değişiklikler gösterdiğine şahit oluruz. Bu değişimin elbette sebepleri vardır.Sizce bitkilerin yeryüzünde dağılışını neler etkiler? Diğer canlı dağılışlarında olduğu gibi bitkilerin dağılışında da doğal ve beşeri faktörler etkili olur. Bu faktörler içinde doğal koşulların etkisi daha belirgindir. Dünyadaki iklim koşullarının çeşitliliği dikkate alındığında bitki çeşitliliğinin de bu denli fazla olması gayet normaldir. İklim çeşitliliği toprak tiplerinin dağılışı için de benzer etkiye sahiptir. Çünkü toprağın dokusu, organik madde miktarı ve toprak katmanları bitkiler için önemlidir. Yer şekilleri ise bakı, eğim ve yükselti özellikleri ile bitki dağılışını etkiler. Dünyanın bitki varlığı ve bitkilerin yer küre üzerindeki dağılışında doğal koşullar kadar beşeri etmenler de rol oynar. Özellikle teknolojik olanakların gelişmesi insanın bitkilere verdiği zararı artırmaktadır. İnsanlar orman yangını, yakacak temini, kereste ve kâğıt üretimi, tarım alanı açma, yol yapımı ve yerleşim alanı açma gibi farklı sebeplerle bitki örtüsünü eskiden beri tahrip etmiştir. Bunların yanı sıra insanların yaptığı ağaçlandırma sahalarını da unutmamak gerekir. Bu noktada Türkiye’de en çok emek veren kuruluşlar arasında TEMA ve Orman Genel Müdürlüğü gösterilebilir. Hiç düşündünüz mü bazı ağaçlar yılın belli dönemlerinde yapraklarını dökerken bazıları neden yıl boyu yeşil kalır? Yakın çevremizde de bu tür farklılıklara kolayca rastlayabiliriz. Bu durumun en önemli sebebi bitki türlerinin kış soğuklarından korunmak için yapraklarını dökmesidir. Soğuğa dayanıklı olan ya da kışların ılık geçtiği bölgelerdeki türler yıl boyu yeşil kalır. Bitkiler yeryüzünde tıpkı insanlar gibi topluluklar halinde bulunur. Bitki bilimciler aynı türden bitkilerin bir araya getirdiği en küçük bitki topluluğuna birlik, aynı ya da farklı soylardan olan fakat yaşayış tarzları ve dış görünüşleri benzeyen bitkilerin oluşturduğu geniş topluluklara ise bitki formasyonları ifadelerini kullanır. Formasyonlar ağaç, çalı ve ot olmak üzere üçe ayrılır. İklim ve toprak koşullarının elverişli olduğu, yetişme devresi uzun olan her yerde ağaç formasyonları görülür. Ağaç formasyonlarını kesintiye uğratan başlıca faktörler yağış azlığı ve şiddetli buharlaşmadır. Çalı formasyonu ise ağaçların tahribi neticesinde meydana gelen 1-2 metre boylu ağaççıklardır. Çalı toplulukları insan müdahalesi ile oluşmuş ikincil bir bitki formasyonudur. İklim, toprak ve yer şekilleri gibi özelliklerin ağaç yetişmesine izin vermediği alanlarda ise yağışlara bağlı gelişen ot formasyonları gelişir. Bitki toplulukları içinde çok ilginç türlere rastlanabilir. Bu ilginç türlerden biri Ana vatanı Pasifik Okyanusu adaları olan Ekmek Ağacı bitkisidir. Nişasta bakımından zengin olan ve kavuna benzeyen meyvelerinin Pasifik adalarında ekmek yerine kullandığı 17. yüzyıldan beri bilinmektedir. Meyveler haşlanarak ve pişirilerek yenilebildiği gibi ekmek yapmak için de kullanılır. Bu bakımdan tropik bölgeler için önemli bir bitkidir. Bir diğer ilginç bitki ise genellikle Afrika kıtasının doğusundaki Madagaskar Adası’nda bulunan Baobab ağaçlarıdır. Halkın “şişe ağaç” ya da “fil ağacı” adını verdiği bu bitkinin ismi Arapça’da “çok tohumlu meyve” anlamına gelir. Gövde genişlikleri 20 metreyi bulabilen bu ağaçların lifli yapıdaki gövdeleri su ile dolu olduğu için yangınlara karşı dayanıklıdır.

······ kişi bunu beğendi.   ······ kez gösterildi.

qr
Gömülü kod
EBA
Yorumlar

    Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir

    Bekleyiniz