Nüfus Piramitleri

Nüfus Piramitleri

Piramitler denildiğinde aklımıza Mısır gelir. Nüfus bilimciler ve coğrafyacılar içinse piramidin anlamı başkadır. Bunlar çizdikleri nüfus piramitleri ile bir ülke nüfusunun önemli niteliklerinden olan yaş ve cinsiyet yapısını görselleştirirler. Nüfus piramitleri genellikle her beş yaş grubu için çizilen şeritlerin üst üste sıralanması sonucu elde edilir. Piramitlerde kadın ve erkek nüfus ayrı gösterilir. Alttan üste doğru yaş grupları büyür. Eğer bir ülkeye ait nüfus piramidinin tabanı geniş ve genişlemeye devam ediyorsa ülke nüfusu içinde çocukların oranı fazladır. Bir ülkenin nüfus piramidine bakılarak; nüfus miktarı, nüfusun cinsiyet yapısı, nüfusun yaş gruplarına göre dağılımı, ortalama yaşam süresi, doğum ve ölüm oranlarının az ya da çokluğu gibi özellikler ile ilgili çıkarımlarda bulunulabilir. Bangladeş, Mozambik ve Angola gibi ülkelerin piramitleri bu şekildedir. Düzgün bir üçgene benzeyen bu piramit doğum ve ölüm oranlarının yüksek olduğu ekonomik açıdan geri kalmış ülkelere aittir. Bu ülkelerde nüfus artış hızları yüksek, genç nüfus oranı fazladır. Ortalama insan ömrünün kısa olması sebebiyle yaşlı nüfus oranı düşüktür. Tüm ülkelerin nüfus yapılarında bu piramide benzer durumda olduğu bir dönem mutlaka yaşanmıştır. Örneğin İngiltere’nin 1881 Hindistan’ın ise 1961’deki nüfus piramitleri bu görünümdedir. Günümüzde ise Bangladeş, Mozambik ve Angola gibi ülkelerin piramitleri bu şekildedir. Diğer bir nüfus piramidi türünde düzgün üçgen biçimli piramide göre kenarları içe çökük özelliktedir. Bu piramide sahip ülkelerde ekonomik yapının gelişmekte olmasına paralel olarak beslenme ve yaşam standartları yükselmeye başlamış, sağlık koşulları iyileşmiştir. Bu nedenle bebek ölüm oranları azalmıştır. Hem ölümlerin azalması hem de doğum oranının fazlalığı bu ülkelerde nüfus artış hızının yüksek olmasını sağlar. Nüfus içinde yaşlı nüfus oranı hala düşüktür. Brezilya, İran, Meksika ve Nijerya gibi gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramitleri bu şekildedir. Düzgün üçgene benzeyen piramide sahip olan ülkelerdeki gibi bu piramide sahip ülkelerinde doğum oranını düşürücü politikalar uygulaması ülke gelecekleri açısından faydalı olacaktır. Arı kovanına benzetilen bir diğer nüfus piramidi türü; doğum oranlarının çok düşük, ortalama yaşam süresinin ise uzun olduğu gelişmiş ülkelere ait olanlardır. Doğum oranlarının düşüklüğü piramit tabanının dar olmasına, yaşlı nüfusun fazlalığı ise piramidin üst kısmının geniş olmasına yol açar. İngiltere, İsveç ve Norveç gibi gelişmişlik düzeyi yüksek olan ülkelerin nüfus piramitleri bu şekildedir. İngiltere gibi çoğu gelişmiş ülkede doğum oranlarının giderek düşmesi ve ortalama yaşam süresinin uzaması genç nüfus oranını iyice düşürmüş ve ülkeyi nüfus artırıcı uygulamalara yöneltmiştir. Çana benzetilen bu piramit, uzun süren düşük doğum oranlarından sonra doğum oranlarının artmaya başladığı ülkelere aittir. Piramidin özelliği, tabanında genişleme olmaya başlamasıdır. Bu nüfus piramidine sahip yerlerde doğum oranlarındaki artış, ülkelerin verdiği teşvikler vasıtasıyla da olmaktadır. ABD ve Kanada’nın nüfus piramitleri bu şekildedir. Asimetrik bir şekle sahip olan bu piramit, doğum oranlarının düşüş gösterdiği ülkelerin nüfus piramididir. Piramidin dikkat çekici özelliği tabanının giderek daralmasıdır. Bu nüfus piramidine sahip ülkelerde ölüm oranlarının düşük, ortalama ömrün uzun olması yaşlı nüfus oranını artırmıştır. Japonya gibi uzun yıllar kalabalık nüfusa bağlı sorunları yaşamış ve hızla gelişme göstermiş ülkelere ait nüfus piramitleri bu gruba örnek olarak gösterilebilir. Japonya doğum oranlarının düşüklüğü ve yaşlı nüfusun fazlalığı sebebiyle gelecek 50 yıl içerisinde nüfus yaşlanmasına bağlı iş gücü sıkıntısı yaşamamak için nüfus artırıcı politikalar uygulamaya başlamış, ancak henüz karşılığını alamamıştır. Nüfus piramitlerinden elde edebileceğimiz bir diğer veri de cinsiyet yapısıdır.
qr
İNDİR: Videoyu İndir
KANALI: Coğrafya
  • Günümüz gençlerinin en önemli eğilimleri görsel ve işitsel iletişim cihazlarıdır. Ellerindeki tabletler, telefonlar bunun en belirgin göstergesidir. Öğrencilerimizin derse ilgilerini canlı tutmak ve kazanım hedeflerimize ulaşmak için akıllı tahta uygulamaları mutlaka gereklidir. Bu video ve anlatım 6-7 dakikada konuyu özetlemektedir. Fakat amaca ulaşmak için öğretmenin değişik yöntem, teknik ve uygulamalar ile öğrenciyi dersin içine çekmesi gerekir. Bu tip video ve görseller dersin işlenişinde çok iyi pekiştireçlerdir. Ama unutulmamalıdır ki daha uzun süreli görseller, slaytlar ve videolar öğrenciyi sıkar. İçerik ve süre olarak oldukça ideal olmuş. Emeği geçenlere, paylaşan ve katkıda bulunan coğrafyacılara teşekkürler. İmkânı olan öğretmenlerin EBA'yı kullanmamaları büyük kayıptır. Gerçek bir eğitimci yenilik ve gelişmelere açıktır, anlamsız inatlarla vakit kaybetmez. Haddim olmayarak tavsiyemdir; Sık kullanılanlara ekleyin ve her gün ziyaret edin. Selamlar...
  • Guzel ama inmiyor

Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.