Madde ve Özellikleri - 1 ( Su Döngüsü)

Madde ve Özellikleri - 1 ( Su Döngüsü)

Su, en temel yaşam kaynağımızdır. Modern bilimde ise: “Yaşam suda başlamıştır”, “Susuz yaşam olmaz” şeklinde tanımlamalar yapılmaktadır . Bütün canlıların hayatlarını sürdürebilmesi için suya ihtiyaçları vardır. İnsan vücudunun ve yeryüzünün büyük bir çoğunluğu sudur. Acaba yeryüzündeki su kaynakları zaman içerisinde artmakta mıdır ya da azalmakta mıdır?En temel enerji kaynağımız güneş; okyanus ve denizlerdeki suyun sıcaklığını artırır ve ısınan su buharlaşır. Sıvı halden gaz haline gelen su atmosfer içinde yükselmeye başlar. Yükselen su buharı atmosferde daha soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında soğumaya ve bu nedenle bulutlar içinde yoğunlaşmaya başlar. Hava akımları, bulutları dünya çevresinde hareket ettirir, bulut zerreleri bir araya gelerek büyür ve yağış olarak tekrar yeryüzüne düşerler. Sıcaklık yeterince düşük olduğunda su buharı sıvı halden katı hale geçer ve bazı yağışlar, kar olarak dünyaya geri döner. Bu kar yağışı bazen donmuş su kütleleri halinde binlerce yıl kalabilecek olan buz tepeleri ve buzullar şeklinde birikebilir. Ilıman iklimlerde ilkbahar geldiğinde çoğu zaman kar örtüleri erir ve eriyen su, erimiş kar olarak toprak yüzeyinde akışa geçer ve bazen de sellere sebep olabilir. Yağışın çoğu okyanuslara yada toprağa düşerek yerçekiminin etkisiyle yüzey akışı olarak akar. Akışın bir kısmı vadilerdeki nehirlere karışır ve buradan da nehirler vasıtasıyla okyanuslara doğru hareket eder. SU döngüsü ya da SU Çevrimi adını verdiğimiz bu olay evrendeki diğer korunum yasalarına benzer şekilde dünyadaki su miktarının korunduğunun göstergesidir.Bu döngüde gözlemleyeceğimiz üzere SU, üç farklı halde karşımıza çıktı. Sıcaklık arttığında önce sıvı halden gaz hale geçti; sonra tekrar sıvı ya da katı hale dönüştü. Suya benzer şekilde doğada maddeler gerekli şartlar sağlandığında katı, sıvı gaz halde bulanabilir. Örneğin, demir ya da cam; ateş ocaklarında eriyerek sıvı hale gelir. Böylelikle günlük ihtiyaçlarımıza göre gerekli eşyaların yapımında kullanılır. Demir ve cam yeterince ısıtılırsa gaz haline de gelebilir.Şimdi maddeleri hallerine göre inceleyelim. Katı maddeler belirli bir şekle ve hacme sahiptir. Katıdaki tanecikler (atom ve moleküller arası boşluk) yok denecek kadar azdır ve bir düzenlilik vardır. Sıvıda ise tanecikler arası boşluk daha fazla ve taneciklerin dizilimleri katılara nazaran daha düzensizdir. Gaz tanecikleri arasında boşluk katı ve sıvılara göre fazla olduğundan gaz tanecikleri düzensiz olarak hareket ederler. Dolayısıyla bulundukları kabın şeklini alırlar. PEKİ, madde katı sıvı gaz hallerinin dışında başka bir halde de bulanabilir mi? …… M.Ö. IV. Yüzyılda, yani bundan yaklaşık 2.400 yıl önce Empodekles, “ Dünya; su ve topraktan meydana gelmiştir” diyordu. Daha sonraları, başta Aristo ve diğer filozoflar bu tanımlamanın sınırlarını genişleterek “Dört Eleman Kuramı”nı ortaya atmıştır. Bu kurama göre, “ Bütün cisimler su, toprak, hava ve ateşten oluşmaktadır” şeklinde bir tanımlama yapılmıştır. Su maddenin sıvı halini, toprak katı halini, hava ise gaz halini ifade edebilirken Ateş neyi sembolize edebilir?
qr
İNDİR: Videoyu İndir
KANALI: Fizik

    Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.