Yerkürenin Jeolojik Takvimi

Yerkürenin Jeolojik Takvimi

Üzerinde yaşadığımız yerküre bugünkü haline gelene kadar çok uzun süreçlerden geçmiş ve birçok değişikliğe uğramıştır. Bu değişiklik ve geçen süre ile tarihsel jeoloji ilgilenir. Yer kabuğunun farklı farklı dönemlerini inceleyen tarihsel jeoloji, bu dönemlerin başlangıç ve bitişlerini, yer kabuğu hareketlerini, iklim değişmelerini, canlıların ortaya çıkmasını, bazı canlıların zamanla neslinin tükenmesini vb. olayları tespit etmiştir. Birbirinden farklı özellikler gösteren bu dönemlere jeolojik zamanlar ismi verilir. Yerkabuğunda tarihsel bir serüvene ne dersiniz? Şimdi çok eskilere gidelim ve bu zamanları genel özellikleri ile inceleyelim 1-Antekambriyen (Azoik); Üzerinde yaşadığımız yer kürenin kara kısımlarını teşkil eden ilk kıta çekirdekleri bu zamanda oluşmuştur. Bu zamanda insanlar ya da bugün gördüğümüz hayvanlar yerküre üzerinde yoktu. Yerküre algler ve bakteriler gibi çok küçük canlılara aitti…ALT SES (KADIN) 2-Paleozoik (Primer); Kıtaların daha önceleri birlikte olduğunu ama zamanla birbirinden ayrıldığını öğrenmiştik. Paleozoik dönemde kıtalar henüz birbirinden ayrılmamış durumdaydı. Yeryüzünde tek bir kıta yani Pangea vardı. Yerkürenin çeşitli bölgelerinde şiddetli kıvrım hareketleri görülmeye başlamıştır. Kaledoniyen ve Hersinyen gibi eski dağ oluşum hareketleri, bu zamanda meydana gelmiştir. Büyük ve gür bitki türlerinden oluşan ormanlar ise yine bu zamanda bitki hayatının belirginleştiğinin kanıtıdır. 3-Mezozoik (Sekonder); Bu dönem de bugün kilometrelerce uzunlukta dağ sistemlerini oluşturan Alp kıvrımlarının hazırlık dönemi olmuştur. Büyük oranda tortulanma ve birikmeler meydana gelmiş, bu hareketler sonucunda ise deniz ilerlemeleri görülmüştür. Yer kabuğu parçalanarak ayrı kıtalar oluşmaya başlamıştır. Devasa yaratıklar olan dinozorlar bu devirde yaşamıştır. Bu zamanın sonlarında kara ve denizlerin dağılışı, günümüzdeki görünümüne benzer bir durum almıştır.Yerküre insanlar açısından yavaş yavaş yaşanabilir bir hal almaya başlarken bugün en çok merak edilen ve sadece fosilleri aracılığı ile tanınan dinozorlar mezozoiğin hayvanlar açısından elverişli bir ortam olduğunun kanıtı olmuştur. 4-Neozoik (Tersiyer); Bu zamanda şiddetli yer kabuğu hareketleri ve volkanik olaylar yaşanmıştır. Tektonik hareketler sonucu Alp kıvrımları oluşmuştur. Kıtaların ayrılma süreci devam etmişve Antarktika, Avustralya’dan uzaklaşmıştı. Atlas ve Hint okyanusu da belirmeye başlamıştır. Petrol, linyit ve tuz yatakları oluşmuş. Bu zamanın sonlarına doğru bugünkü bitki ve hayvan türleri ana hatları ile ortaya çıkmıştır. Neozoik dönemde üzücü olaylarda yaşanmıştır. Tektonik olaylar ve yer kabuğu hareketleri ile bazı canlı türleri zarar görmüş, meteor yağmurları başlamış ve bu durum bazı canlı türlerinin yok olmasına neden olmuştur. Bu dönemde olumlu diyebileceğimiz bir hareket ise oluşan Alp kıvrımlarının bugün dünyamızın en uzun sıra dağları ve doğal güzelliklerinin oluşumuna neden olmasıdır. Linyit havzalarını oluşumu, Atlas ve Hint okyanuslarının oluşumu vb. olaylarda bu dönemde gerçekleşmiştir. 5-Antropozoik (Kuaterner); Ve son dönem… Bu zaman başlarında sıcak ve yağışlı devreler ile soğuk ve kurak devreler birbirini izlemişti. Daha sonra sıcaklığın artmasıyla günümüzde var olan iklim koşulları oluşmuş. Ayrıca ilk insanlar ortaya çıkmıştır. Hayvanlar evcilleştirilmiş, İstanbul ve Çanakkale boğazları oluşmuş, Egeid karasının çökmesiyle Ege Denizi meydana gelmiştir. Deniz seviyelerinde alçalmalar olmuştur.Antropozoikte ilk insanlar ortaya çıkmış, yaşadıkları ortamı etkileme ve ondan etkilenme süreci yani ilk kültürler oluşmaya başlamıştır. Bazı hayvan türleri evcilleştirilmeye başlanmış; köpek evcilleştirilen ilk hayvan olmuştur. Bunu diğer hayvanlar izlemiştir. Bu süreç günümüzde hala devam etmektedir. Gördüğümüz gibi Yer küre çok uzun bir zamanda yaşanabilir hal almıştır.
qr
İNDİR:
KANALI: Coğrafya
PAYLAŞ: