Heyecan Treni (Enerji)

Heyecan Treni (Enerji)

Pek çok insan bir lunaparka gittiğinde biraz korku, biraz endişe, biraz da meraktan olsa gerek “Roller Coaster-(Rolır Kostır)” yani “Heyecan Treni” adı verilen bu araca binmek ister. Adrenalin tutkunları için vazgeçilmez bir deneyim olan “Heyecan trenleri” çeşitli şekillerde ve uzunluklarda, tahtadan ya da çelikten yapılabilir, elips şeklinde bir ilmeğe sahip olabilir, ya da sadece inişli çıkışlı tepelerden oluşabilir. İlginç olan nokta şudur ki: Belli bir noktadan sonra herhangi bir motor ya da ivmelendirme mekanizması ve durma mesafesi dışında fren sistemleri olmayan bu trenlerin işleyiş mekanizmaları oldukça basit ama bir o kadar da heyecan vericidir. İlk heyecan treni günümüzdekilerine hiç benzemese de 1600 yılında Rusya’da yapılmıştır. İnsanlar buzdan ya da tahtadan yapılmış kızaklarla yüksek bir tepeden yine buzdan yapılmış kaydıraklarda kayarak, kaydırağın sonundaki toprak zemine kadar ilerliyordu. Fakat bu kızakların en büyük problemi kızağa yön vermek olduğundan pek çok kaza meydana geliyordu. Bir Fransız girişimci; Rusya’dakinin popülaritesinden yola çıkarak benzer bir heyecan trenini Fransa’da inşa etti ama sıcak iklim buz kızaklarının sürekli sonu oluyordu. Ardından cilalı tahtadan yapılmış kızaklar buz kaydıraklarda kullanılmaya başlandı ama hala yönlendirme problemi yaşanıyordu. 1884 yılında ilk gerçek heyecan treni demiryolu şirketleri tarafından tamamen şirketlerinin kazancını artırmak amacıyla Amerika’da inşa edildi. Bu tren inişli çıkışlı yollarda ilerliyordu. İnsanlar bir araca binerek yüksek bir tepeye kadar çıkarılıyor ve ardından bir istasyon tarafından aşağıdaki tepelere doğru seyahat ediyordu. En aşağıda yolcular iniyor, araba görevliler tarafından yukarı çekiliyor, yolcular merdivenleri kullanarak ikinci bir istasyona çıkıyor ve tekrar biniyorlardı… Giderek daha güvenli ve daha heyecanlı trenler inşa ediliyor ve 1955’ te Amerika ‘da Disneyland’ın açılmasıyla Lunapark sektöründe yeni bir çağ başlıyordu. Artık tahta heyecan trenlerinin yerini çelik raylardaki trenler alıyordu…. Heyecan trenlerinin motorları, gaz pedalları ya da duruncaya kadar herhangi bir fren mekanizmaları yoktur. Peki Heyecan trenlerinin çalışma prensibi ne idi? Heyecan treni bir asansör yardımıyla yüksek bir tepeye kadar çıkarılır. Bu noktadan sonra tren tepeden aşağıya bırakılıverir. Şimdi bu trenin başlangıç noktasından duruncaya kadar olan hareketini inceleyelim. Tren bir motor yardımıyla uygulanan F kuvveti ile x mesafesini alarak en tepe noktaya çıkarılır. Bu noktaya kadar uygulanan F kuvveti tren üzerinde fiziksel anlamda bir iş yapar. Uygulanan kuvvet ve trenin yer değiştirmesi sonucu yapılan iş hesaplanabilir. F kuvvetinin tren üzerinde yaptığı iş W= F.x bağıntısıyla verilir. Örneğin, yaklaşık 300 kg kütlesindeki heyecan treninin motoru treni 5 metre uzunluğundaki rayda yukarı sabit süratte çekmek için 2000 N luk bir kuvvet uygulasın. Bu kuvvetin yapacağı İŞ; W=F.x bağıntısından W=2000 (N) x 5 (m)=10000 Joule olarak hesaplanacaktır.
qr
İNDİR:
KANALI: Fizik
  • Bu konuyu bir öğretmeninin akıllı tahta anlatımıyla yapsaydınız daha iyi olurdu.Bu verdiğiniz örnekte konu tam anlaşılmamış.Değerlendirirseniz sevinirim.

Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.