İki Savaş Arası Dönemde Avrupa'daki Gelişmeler

İki Savaş Arası Dönemde Avrupa'daki Gelişmeler

Avrupa I. Dünya Savaşını sonlandıran barış anlaşmaları imzalasa da ne Avrupa’ya ne de dünyaya barış geldi. Savaş sonrası Avrupa‘da başta Almanya olmak üzere ciddi ekonomik, politik ve sosyal sorunlar ortaya çıktı ki bu sorunlar daha sonra çıkacak II. Dünya Savaşı’nın habercisi gibiydiler. Bir ülkenin piyasada dolaşan parası Merkez Bankasındaki altın miktarına eşittir. Bunu bir bardak içindeki meyve suyuna benzetelim. Bardak içindeki meyve suyunun bir ülkenin merkez bankasındaki altın miktarını oluşturduğunu düşünün. Bu meyve suyuna su eklerseniz daha çok meyve suyu elde edebilirsiniz. Ancak meyve suyunuz daha az meyve suyu tadındadır. Bir ülke de değerinden fazla para basarsa üzerindeki rakamlar ne kadar büyük olursa olsun paranın gerçek değeri o kadar küçük olur. Savaş tazminatlarını ödemek zorunda kalan Almanya, Macaristan gibi ülkeler kamu harcamalarını karşılamak, savaşın getirdiği yıkıntıları onarabilmek için para basmak zorunda kaldı. Ancak merkez bankasında bu paranın karşılığının olmaması enflasyonu ortaya çıkarmıştır. Paranın alım gücü düştükçe fiyatlar artar, bu duruma yani fiyatların genel seviyesinin sürekli ve çok hızlı bir şekilde yükselmesine “hiperenflasyon” denilir. Örneğin Almanya’da 1923 yılında fiyatların genel düzeyi 1914 yılını baz olarak alırsak 100 trilyon kat artar. Yani 1922 yılında 1 mark olan gazete fiyatı 1923 yılı kasım ayında 70 milyon marka çıkar. Dolar-mark paritesinde 1 dolar=4.2 trilyon mark seviyesine ulaşır. Almanya’da para o kadar değer kaybeder ki bazı çalışanlar ücretlerini el arabası ile taşır hale gelir. Buna rağmen bir el arabası dolusu mark ile ancak 1 somun ekmek ve bir parça peynir satın alınabilmektedir. İnsanlar ısınabilmek için odun almak yerine parayı yakmayı tercih eder hale gelirler. Çünkü para yakmak odun satın almaktan daha ucuzdur. Almanya’da çocuklar oyuncak yerine para ile oynar hale gelirler. Bazı restoranlarda garsonlardan birinin yarım saatte bir yeni fiyat tarifesini okumasına neden olacak kadar fiyatların büyük hızla arttığı görülür.
qr
İNDİR:
PAYLAŞ: