Sürekli Rüzgarlar

Sürekli Rüzgarlar

Alizeler, 30° kuzey ve 30° güney paralelleri çevresindeki dinamik yüksek basınç kuşaklarından, ekvatora doğru olan rüzgarlardır. Tam kuzey ve güneyden esmeleri gereken bu rüzgarlar, Yer'in dönmesi sonucu yön değiştirir. Kuzey Yarım Küre'de kuzeydoğudan güneybatıya; Güney Yarım Küre'de güneydoğudan kuzeybatıya doğru eser. Ekvator çevresinde yükselmiş olan hava da dengeyi sağlamak üzere üstten dönencelere doğru eserek üst alizeleri oluşturur. Alizeler, karaların doğu kıyılarında bol yağışlara neden olurken kara içlerinde ve karaların batı kıyılarında kuru rüzgârlar olarak eser. Denizlerin üzerinde karadakinden çok daha kuvvetli ve düzenli eserek gökyüzünün çoğu zaman açık olmasını sağlar. Bu nedenle alize rüzgârlarına açık olan adalar, en gözde turizm merkezleridir. Sürekli olmaları ve yönlerinin belirli olması nedeniyle alizeler, tarih boyunca yelkenli gemiler için elverişli bir ortam oluşturmuştur. Yelkenli gemiler devrinde, Amerika ile Avrupa arasındaki ticareti sağladığı için alizelere ticaret rüzgârları denmiştir. Batı rüzgarları, 30° güney ve 30° kuzey paralellerinde bulunan dinamik yüksek basınç alanlarından, 60° kuzey ve 60° güney paralellerindeki dinamik alçak basınç alanlarına doğru esen rüzgârlardır. KYK'de güneyden GYK'de kuzeyden esmeleri gerekirken, dünyanın dönmesi ile oluşan coriolis kuvvet sebebiyle yön değiştirirler. Her iki yarım kürede de batı yönlü eserler. Dönenceler civarındaki alçalıcı hava kütlelerinden kaynaklandıkları için başlangıçta kuru ve sıcaktırlar. Deniz ve okyanus üzerinden geçerken nem yüklenirler. Özellikler Orta kuşak karalarının batı kıyılarına bol yağış bırakırlar. 90°. enlemlerden esen soğuk ve kuru Kutup rüzgârlarıyla 60.enlemler çevresinde karşılaşır ve cephe yağışlarına neden olurlar. Batı rüzgarları yıl boyu esen süreli rüzgarlardandır. Esme sırasında altlarındaki okyanus sularını da sürüklerler. Gulf Stream sıcak su akıntısı ve Alaska sıcak su akıntısı bu etkiyle oluşur. Batı rüzgarlarının ve sıcak okyanus akıntılarının etkisiyle orta kuşak karalarının batı kıyıları, doğu kıyılarından daha sıcaktır. Batı rüzgarları Alaska ve Batı Avrupa kıyılarında ılıman okyanusal iklimin yaşanmasının temel sebebidir. Kutup rüzgarları, kutuplardaki termik yüksek basınç alanlarındaki, 60° enlemlerindeki, dinamik alçak basınç alanlarına doğru esen rüzgarlardır. Dünya kendi ekseni etrafında dönüşüne bağlı olarak Kuzey Yarım Küre'de kuzeydoğudan, Güney Yarım Küre'de güneydoğudan esen rüzgârlardır. Soğuk ve kuru oldukları için, etkili oldukları alanlarda sıcaklığı azaltarak kar yağışlarına neden olurlar. 60° enlemleri civarında Batı rüzgârları ile karşılaşarak cephe yağışlarına yol açarlar. Soğuk okyanus akıntılarının oluşumuna neden olurlar.
qr
İNDİR:
KANALI: Coğrafya
PAYLAŞ: